గర్భధారణ సమయంలో మహిళల శరీరంలో అనేక మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. ఇందులో భాగంగా చాలా మంది గర్భిణీలలో, ముఖ్యంగా మొదటి నెలల్లో తక్కువ రక్తపోటు (Low Blood Pressure లేదా Hypotension) సమస్య కనిపిస్తుంది. శిశువు ఎదుగుదలకు తోడ్పడేందుకు శరీరంలో రక్త ప్రసరణ పెరగడం మరియు హార్మోన్ల మార్పుల వల్ల ఇది సాధారణంగా జరుగుతుంది.
చాలా కేసుల్లో లో బీపీ దానంతట అదే సర్దుకుంటుంది, కానీ కొన్నిసార్లు ఇది తల్లికి, బిడ్డకు ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు. జమ్మికుంటలోని శ్రీ రామ హాస్పిటల్ (Sri Rama Hospital) కు చెందిన ప్రముఖ వైద్యులు Dr. V Rani మరియు Dr. M. Srivaniగారి సూచనల మేరకు, గర్భధారణ సమయంలో లో బీపీ ఎందుకు వస్తుంది మరియు దాన్ని ఎలా అదుపులో ఉంచుకోవాలో ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.
గర్భధారణ సమయంలో రక్తపోటు 90/60 mmHg కంటే కిందకు పడిపోతే దానిని లో బీపీగా పరిగణిస్తారు. ఇది సాధారణమే అయినప్పటికీ, ఎక్కువ కాలం పాటు బీపీ తక్కువగానే ఉంటే వైద్యుల పర్యవేక్షణ అవసరం.
హార్మోన్ల మార్పులు: గర్భధారణ సమయంలో ‘ప్రొజెస్టెరాన్’ అనే హార్మోన్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. ఇది రక్తనాళాలను వ్యాకోచింపజేయడం వల్ల రక్తపోటు తగ్గుతుంది.
రక్త ప్రసరణ పెరగడం: గర్భంలోని శిశువుకు పోషకాలు అందించడానికి తల్లి శరీరంలో రక్త ప్రసరణ పెరుగుతుంది. ఈ మార్పులకు శరీరం అలవాటు పడే క్రమంలో బీపీ తగ్గుతుంది.
డీహైడ్రేషన్ (నీటి శాతం తగ్గడం): గర్భిణీలకు ద్రవాలు ఎక్కువగా అవసరం. తగినన్ని నీళ్లు తాగకపోతే రక్త పరిమాణం తగ్గి బీపీ పడిపోతుంది.
పోషకాహార లోపం: ఆహారంలో ఐరన్ (ఇనుము), ఫోలిక్ యాసిడ్ లోపించడం వల్ల రక్తహీనత (Anemia) ఏర్పడి లో బీపీకి దారి తీస్తుంది.
ఎక్కువసేపు నిలబడటం: ఒకేచోట ఎక్కువసేపు నిలబడటం లేదా కూర్చున్న చోట నుండి అకస్మాత్తుగా లేవడం వల్ల కూడా బీపీ ఒక్కసారిగా పడిపోవచ్చు.
ఈ కింది లక్షణాలు కనిపిస్తే మీ రక్తపోటు తక్కువగా ఉందని గమనించాలి:
కళ్లు తిరగడం లేదా మూర్ఛపోవడం
విపరీతమైన అలసట మరియు నీరసం
కళ్లు మసకబారడం
వికారం లేదా వాంతులు వచ్చినట్లు అనిపించడం
చర్మం చల్లగా, వాడిపోయినట్లుగా కనిపించడం
శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
Dr. V Rani మరియు Dr. M. Srivani గారి ప్రకారం, లో బీపీని నిర్లక్ష్యం చేస్తే ఈ కింది సమస్యలు తలెత్తవచ్చు:
తల్లికి: కళ్లు తిరిగి కింద పడిపోవడం వల్ల గాయాలు అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. తీవ్రమైన కేసుల్లో షాక్ కు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
బిడ్డకు: రక్తపోటు మరీ తక్కువగా ఉంటే మాయ (Placenta) కు రక్త ప్రసరణ తగ్గి, శిశువుకు ఆక్సిజన్ మరియు పోషకాలు అందవు. దీనివల్ల శిశువు ఎదుగుదల మందగించడం లేదా నెలలు నిండకుండానే ప్రసవం (Preterm labor) జరిగే ప్రమాదం ఉంది.
కొన్ని చిన్న చిన్న జీవనశైలి మార్పులతో ఈ సమస్యను సులభంగా అధిగమించవచ్చు:
హైడ్రేటెడ్ గా ఉండండి: రోజుకు కనీసం 8-10 గ్లాసుల నీళ్లు తాగాలి. కొబ్బరి నీళ్లు, మజ్జిగ, పండ్ల రసాలు తీసుకోవడం మంచిది.
సమతుల్య ఆహారం: ఆకుకూరలు, పప్పులు, బీట్ రూట్ లాంటి ఐరన్ అధికంగా ఉండే ఆహారాన్ని తీసుకోవాలి. వైద్యుల సలహాతో ఆహారంలో కొద్దిగా ఉప్పు పెంచుకోవచ్చు.
హఠాత్తుగా కదలకండి: పడుకున్నప్పుడు లేదా కూర్చున్నప్పుడు నెమ్మదిగా పైకి లేవాలి.
ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోండి: గర్భిణీలు ఎడమ వైపు తిరిగి పడుకోవడం వల్ల గుండెకు మరియు గర్భాశయానికి రక్త ప్రసరణ మెరుగుపడుతుంది.
చిన్న చిన్న భోజనాలు: రోజులో 3 సార్లు కడుపు నిండా తినే బదులు, 5-6 సార్లు కొద్దికొద్దిగా ఆహారం తీసుకోవడం వల్ల రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు మరియు బీపీ స్థిరంగా ఉంటాయి.
విశ్రాంతి తీసుకున్నా లేదా నీళ్లు తాగినా కళ్లు తిరగడం తగ్గకపోతే, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందిగా ఉంటే, లేదా కడుపులో తీవ్రమైన నొప్పి వస్తే వెంటనే డాక్టర్ను కలవాలి.
గర్భధారణ సమయంలో తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా సురక్షితమైన ప్రసవాన్ని పొందవచ్చు. మీకు ఏవైనా ఆరోగ్య సమస్యలు లేదా సందేహాలు ఉంటే, జమ్మికుంటలోని శ్రీ రామ హాస్పిటల్ (Sri Rama Hospital) నిపుణులు Dr. V Raniమరియు Dr. M. Srivani గారిని సంప్రదించి ఉత్తమమైన వైద్య సేవలు పొందండి.
అవును. తీవ్రమైన లో బీపీ సమస్య ఉన్నప్పుడు మాయకు (placenta) రక్త ప్రసరణ తగ్గి, బిడ్డకు ఆక్సిజన్ మరియు పోషకాల సరఫరా తగ్గుతుంది. దీనివల్ల బిడ్డ కదలికలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. మీకు కదలికలు తగ్గినట్లు అనిపిస్తే వెంటనే డాక్టర్ను సంప్రదించాలి.
ఏ ప్రెగ్నెన్సీలోనైనా లో బీపీ రావచ్చు. అయితే, మొదటిసారి గర్భం దాల్చినప్పుడు శరీరంలో హార్మోన్ల మార్పులు చాలా కొత్తగా, ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల రక్తపోటు తాత్కాలికంగా పడిపోయే అవకాశాలు కాస్త ఎక్కువ.
లో బీపీ నేరుగా మార్నింగ్ సిక్నెస్కు కారణం కాదు. కానీ ఇది వికారం మరియు కళ్లు తిరగడాన్ని మరింత పెంచుతుంది, ముఖ్యంగా గర్భధారణ ప్రారంభ దశలో వచ్చే హార్మోన్ల మార్పులతో ఇది కలిసినప్పుడు అసౌకర్యం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
కెఫిన్ తాత్కాలికంగా రక్తపోటును పెంచినప్పటికీ, గర్భధారణ సమయంలో ఇది సరైన నివారణా మార్గం కాదు. మోతాదుకు మించి కెఫిన్ తీసుకోవడం బిడ్డ ఆరోగ్యానికి ప్రమాదకరం. కాబట్టి సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయాల కోసం మీ డాక్టర్ను సంప్రదించండి.
మీ రక్తపోటు స్థిరంగా ఉండి, మీ డాక్టర్కు ఎలాంటి అభ్యంతరం లేకపోతే మీరు ప్రయాణం చేయవచ్చు. అయితే, ఒకే భంగిమలో ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం మానుకోండి, తగినన్ని నీళ్లు తాగండి మరియు ప్రయాణంలో కళ్లు తిరగకుండా తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోండి.
గర్భధారణ సమయంలో లో బీపీ (తక్కువ రక్తపోటు) రావడం అనేది సాధారణంగా జరిగే పరిణామమే మరియు ఎక్కువ ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. సరైన జీవనశైలి మార్పులతో దీన్ని సులభంగానే అదుపులో ఉంచుకోవచ్చు. అయినప్పటికీ, దీనికి గల కారణాలను మరియు లక్షణాలను ముందుగానే గుర్తించి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం ద్వారా తల్లి, బిడ్డ ఇద్దరూ సురక్షితంగా ఉండొచ్చు. మీకు లో బీపీ లక్షణాలు తరచుగా కనిపిస్తున్నా లేదా మీ ప్రెగ్నెన్సీకి సంబంధించి ఎలాంటి సందేహాలు ఉన్నా అస్సలు నిర్లక్ష్యం చేయకండి. జమ్మికుంటలోని పేరుగాంచిన శ్రీ రామ హాస్పిటల్ కు విచ్చేసి, ప్రముఖ గైనకాలజిస్టులు Dr. V. రాణి మరియు Dr. M. శ్రీవాణి గారి ఆధ్వర్యంలో అత్యుత్తమ వైద్య సేవలు పొందండి
Gynaecologist, MBBS, D.G.O (OsM)
Gynaecologist, MBBS, D.G.O (OsM)
సురక్షితమైన ప్రసవం మరియు మెరుగైన వైద్యం కోసం – ఈరోజే శ్రీ రామ హాస్పిటల్లో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేసుకోండి!